Dáhpahusat

18.8.2026

Plákahtačájáhus: Nuoraid dieđabargobájiid bohtosat – Jurdagat luonddu máŋggahámatvuođas Davvi-Suomas
Govva: Auni Haapala

CAP-SHARE-fitnu dieđabargobájiin ollašuhtton plákahtat leat dál čájáhussan. Plákahtain 
gullo davvisuoma mánáid ja nuoraid jietna. Guovddážis leat sidjiide dehálaš fáttát 
luonddu máŋggahámatvuođa birra. Plákahtat govvidit nu fuola go doaivaga boahttevuođa birra. 
Vuosttaš čájáhus lea Eanodaga girjerájus 17.8.-29.9. 

CAP-SHARE nanne nuoraid searvama birasdoaimmaide ja boahttevuođa čovdosiid 
ovdánahttimii. Mánáide ja nuoraide fállojuvvui giđđat 2026 dieđabargobájit, gos sin jietna gullo. 
Nuoraid bargobájiin ollašuhtton plákahtaid lea dál vejolaš beassat geahččat čájáhussii.  

Science for Schools-bargobájiid plákahtat (plákahtat 1-4) leat ollašuhtton Eanodagas Heahtás. Mánát ja nuorat suokkardalle bargobájiin 
omd. dálkkádatrievdama váikkuhusaid lundui, šlájaide ja luondduriggodagaide. 
Fáddán ledje omd. stuorrabálsáma, muohttin, buollašat ja eallit. Rievssat-plákahtas govvidit lotti mii lea mánáid mielas máilmmi fiidnámus loddi. Sii suokkardalle molšugo 
rievssat šat boahttevuođas suodjeivnni ja sáhttágo rievssat jávkat oalát. 
Guobbarat ja Muorjjit fas govvidit dáid luondduriggodagaid. Guobbariin jurdagiid 
bovttii omd. daid rolla háddjejeaddjin ja itkkus seahkalasvuvddiid mearkkašupmi 
buoremus guoppareatnamin. Murjjiin fas suokkardalle liegga gesiid ja guhkkit šaddanáiggi 
vejolašvuođaid, muhto maiddái riskkaid omd. divrriid ja gavjema dáfus. 

Boazodoalu boahttevuohta ja dálkkádatrievdan (plákahta 5) ovdanbuktá eanodatlaš 
nuoraid oainnuid boazodoalus ja luonddu nuppástusain. Plákahta guorahallá 
ee. dálkki, bohcco buresveadjima ja vuogáiduvvama ođđa dilis. Nuorat muitaleaba 
maiddái boahttevuođa doaivagiin ja čovdosiin: báikkálaš ovttasbargu 
dutkiiguin, ekonomalaččat gánnáhahtti boazodoallu ja buoret áddejupmi 
sámeboazodoalus ja árbedieđus. 
Plákahta lea ollašuhtton ovttasbarggus MuontResilience-fitnuin. 

Nuorat ja boazodoalu boahttevuohta (plákahtat 6-7) plákahtain leat guokte fáddá: bohcco buresveadjin, guohtun ja birrasa nuppástuvvan 
ja gánnáheapmi, ovttasbargu ja vuogáiduvvan. Mind map-bargovugiin nuorat guorahalle sidjiide deháleamos oainnuid boazodoalu 
dáládilis ja boahttevuođas. Fuolá boktá ee. Geopolitihkalaš dilli, eanageavaheapmi ja 
dálkkádatrievdan. Nuoraid mielde boazodoalu vuođđun leat bohcco 
buresveadjin ja eallinvuohki, man guovddážis leat kultuvrra, árvvut ja identiteahtta. 
Maiddái searvvušlašvuohta ja ovttasbarggu leat dehálaččat. 
Plákahtat leat ollašuhtton nuoraid barbobájiin. Ovttasbarggus Belgosiid ovttastus,
CAP-SHARE ja REBOND-fitnut ja Árktalaš guovddáža dutkit.  


28.4.2026

CAP-SHARE-prošeavtta Science for Schools - doaimmat joatkašuvvet dán vahku miellagiddevaš bargobájiiguin!

Wimme ovttas dánsadáiddáriin Mira Pesosiin dollet dáiddabargobájiid Heahtá vuođđoskuvllas cuoŋománu 29.-30. beivviid. Skuvla oahppit besset suokkardallat ja vuojulduvvat luonddu, elliid ja šattuid máilbmái dánssa, lihkadeami ja juoigama bokte. Wimme lea dovddus sámeartista, guhte lea gárggiidan ođđa juoiganteknihka. Mira Pesonen lea bargan guhká dánsundáiddárin, koreográfan ja dánsunoahpaheaddjin.


2.10.2025

CAP-SHARE-fidnu bálkkašuvvui boahttevuođa áigeguovdilis iđan

CAP-SHARE – Oktasaš máhtu huksen servožiid, mearrádusdahkkiid ja dutkiid gaskii -fidnui geigejuvvui Interreg NPA -bálkkašupmi 1.10.2025 Budeijjus, Norggas. Fitnu koordinere Islándda luondduhistorjjálaš musea ja partneran leat Lappi universiteahtta Arctic Frontiers Norggas.

Interreg NPA -bálkkašupmi geigejuvvui Boahttevuođa iđat -kategoriijas. Kategoriijas loktejuvvojit ovdan riikkaidgaskasaš ovttasbargofitnuid, mat mearkkašahtti vugiin Árktalaš guovllu boahttevuođa ođđa málliid, jurdagiid ja geavadagaid vehkiin.

CAP SHARE -fitnu ulbmilin lea gávdnat ođđa vugiid luonddu máŋggahámatvuođa suodjaleapmái ja dálkkádatrievdamii vástideapmái. Bálkkášanákkastallamii dadjo, ahte fidnu lea ovdavázzin huksen ođđa šaldiid ja ovttasbarggu servožiid, dutkiid ja mearrádusdahkkiid gaskii.

Árktalaš guovlluid nuoraid jietna guovddážis

Fitnu guovddážis lea davvi báikkálaš servožiid ja sámeservodaga nuorat. Nuoraide fállojuvvojit vejolašvuođat gieđahallat sihke árbevirolaš ja dieđalaš dieđud luonddu máŋggahámátvuođas ja ovddidit sohkabuolvvaid gaskasaš gulahallama, oktavuođa ja oktasaš ipmárdusa huksema.

Fitnu vásttolaš jođiheaddji Ragnhildur Guðmundsdóttir Islándda luondduhistorjjálaš museas muitala, ahte fitnus čađahuvvon ovttasbargu lea čájeha, mo museat sáhttet doaibmat ovttaveardásaš báikin gulahallamii, mii hukset šaldiid servožiid, mearrádusdahkkiid ja dutkiid gaskii.

– Go fállat vejolašvuođaid ja servožiidda searvanvejolašvuođaid, hukset seammás luohttamuša ja árvvošteami báikkálaš ja eamiálbmot dihtui ovttas dieđalaš dieđuin. Sohkabuolvvaid gaskasaš deaivvadeapmái láhččojuvvon báikkit nannejit nuoraid aktiiva searvevuođa ja veahkehit guldalit servožiid máŋggalágan jienaid, Guðmundsdóttir joatká.

Lappi universitahta oassefitnu jođiheaddji professor Pigga Keskitalo lokte ovdan fitnus čađahuvvon ovttasbarggu sámeservodagain sihke mánáid ja nuoraid dieđabajásgeassinfierbmádat LUMA-guovddážiin.

– Ovttastit bajásšaddama ja luonddudiehtadiid oaidninvugiid árbevirolaš báikkálaš dihtui davvin ja sámeservodagas ovttasdoaibmi vugiiguin ovttasbarggus LUMA-guovddážiin, Keskitalo muitala.

Norgga partnerorganisašuvnna Arctic Frontiers prošeaktahoavda Jenny Turton deattuha, ahte fidnu lea buorre ovdamearka das, mo guovddáš čanastatjoavkkut barget ovttas nannen dihtii máhtuid, kapasitehtaid ja beroštumi luonddu máŋggabealatvuhtii guoskevaš gažaldagain.

– Leat oaidnán aktiiva oasseváldima ja buriid geavadagaid juohkima studeanttaid ja Eurohpa komišuvnna alla mearrádusdahkkiid gakkas. Dát lea erenomáš báiki kapasitehta huksemii báikkálaš dási rájes, Turton deattuha.

Geahčastat boahttevuhtii

Golmmajagát fitnus (2024–2027) leat ollašuhttán njeallje onlinebargobáji, mat vudjo Árktalaš luonddu máŋggabealatvuhtii boahttevuhtii gullevaš. Onlinebargobájiide sáhttá oahpásmuvvat čujuhusas Interreg NPA – CAP-SHARE

Boahttevaš jagiin CAP-SHARE lágida báikkálaš dáhpáhusaid Islánddas, Suomas ja Norggas. Ulbmilin lea nannet ovttasbarggu, máŋggaid jienaid gulloma ja doarjut ságastallama luonddu máŋggabealatvuođas, ceavzilvuođas ja ruoná sirdáseamis.

– Bálkkašupmi ii leat dovddastus duššeCAP-SHAREi, muhto maiddái buohkaide, guđet oassálastet ovttasbarggu nannemii Árktalaš guovllus, prošeaktajoavku giitá.

Sámedikki nuoraidráđi ovddasteaddji Niila-Juhán Valkeapää ja prošeavtta Suoma joavkku kordináhtor Rauni Äärelä-Vihriälä ja prošeavtta jođiheaddji Pigga Keskitalo Lappi Universiteahtas nuoraidpanela oktavuođas Arctic Spirit konferánssas 7.5.2025 Roavvenjárggas.
Sámedikki nuoraidráđi ovddasteaddji Niila-Juhán Valkeapää ja prošeavtta Suoma joavkku kordináhtor Rauni Äärelä-Vihriälä ja prošeavtta jođiheaddji Pigga Keskitalo Lappi Universiteahtas nuoraidpanela oktavuođas Arctic Spirit konferánssas 7.5.2025 Roavvenjárggas.

LinkedIn: CAP-SHARE: Overview | LinkedIn
Neahttasiidu: Interreg NPA – CAP-SHARE