TemaNord -rääid raportt Indigenous tourism in the European Arctic – Reclaiming pasts and strengthening futures čiŋlmââvv alggmeermaatkčummša Euroop aarktlaž vuuʹdest. Tõt eʹtǩǩâstt pueʹrid vueʹjjid, ođđ âlddnemnaaʹlid de vueiʹtlvažvuõđid da väʹǯǯlõõžžid. Što maatkčummuš leʹčči piʹštti, tõt oudldâstt, što alggmeer kulttuurin lij sââʹjj ouddned jiijjâs määinain.

Indigenous tourism in the European Arctic – Reclaiming pasts and strengthening futures – raportt rätkk nellj kueiʹmees kuulli teeʹmm, kook liâ kõskksaž alggmeermaatkčem oouʹdeem da ravveem diõtt. Teeʹmm liâ alggmeermaatkčem kõskkvuõtt päikka da maddu, mainnsi mainstummuš vääžnjõssân vueʹzzen dekolonisaatia, sertifiâsttmõõžž da täʹvvermiârk jiõččmieʹrreemvuõiggâdvuõđ da jäärnâǩtåimmam ooudâsviikkmõõžž neävvan de õhttsažtuâjj da õhttõõzz vuässâttmõš vieʹltteʹmes läuʹǩǩen ooudårra piâssmõššân.

– Leäʹp õõutmiõl rapoort tuʹmmstõõǥǥin; piʹštti maatkčummuš oudldâstt sââʹjj raajjmõõžž alggmeerai kulttuuʹre, što tõk vueiʹtte ouddned jiijjâs määinain. Raportt lij äukkai mij maatkčemhaʹŋǩǩõõzzid, ceälkk Silje Karine Muotka, Taarr sääʹmteeʹǧǧ saaǥǥjååʹđteei.

Rapoortâst smeäʹtte še tõid vueiʹtlvažvuõđid, koid ǩiõtt-tuâj, čeäppõõzz da ååʹblkâsttmõõžži õhttummuš maatkčummša vuäitt taʹrjjeed.

Lââʹzzen tõt oudd staan maatkčem puõttorganisaatiai da põrggji piʹštti jäärnâǩtåimmamräʹtǩǩõõzzi ooudâsviikkmõʹšše da veäʹǩǩat poliittlaž tuʹmmjeeʹjid oouʹdeed alggmeermaatkčem ouddnummuš aarktlaž vuuʹdest.

– Raportt stään Tâʹvvjânnmallaž aarktlaž prograamm täävtõõzzid: tõt oouʹdad pääiklai jäärnâǩtåimmamvueiʹtlvažvuõđid ooudâsviikkmõõžž da piʹštti täällšõddmõõžž aarktlaž vuuʹdest. Vueʹrddep äʹlššânji tuâj ouddnummuš, ceälkk Susanne Andreasen, Ruânnjânnam Tâʹvvjânnmallaž instituutt (NAPA), jååʹđteei.

Aarktlaž õhttsažtuâjj

Raportt õʹhtteǩeäss Läʹddjânnam Aanrest ǩiđđmannust 2025 õnnum Euroop alggmeermaatkčemkonfereʹnss EITC 2025 väʹlddaaʹššid da tuʹmmstõõǥǥid. EITC 2025 leäi vuõssmõs alggmeermaatkčemkonfereʹnss Eurooppâst. Tõn jäʹrjste õõutsââʹjest World Indigenous Tourism Alliance, Sääʹmteʹǧǧ da Lappi õllškooul.

Raportt räʹjje õõutsââʹjest alggmeermaatkčemtoiʹmmjeeʹjivuiʹm. Piʹštti alggmeermaatkčummuš Tâʹvvjânnmi aarktlaž vuuʹdin -haʹŋǩǩõõzzâst. Haʹŋǩǩõs lââʹzzti aarktlaž vuuʹd õhttsaž silttummuš da jåʹttlõõʹtti piʹštti alggmeer maatkčummuš raʹvvjeeʹl säiʹmmõõzzid da õhttsažtuâj, da tõn teäggti Tâʹvvjânnmi Ministersuåvtõõzz Aarktlaž õhttsažtuâjjprogramm. Haʹŋǩǩõõzz toiʹmmjeei leʹjje Lapin õllškooul, Uumaja õllškooul, Taarr aarktlaž õllškooul UiT, Aalborg õllškooul, Taarr Sääʹmteʹǧǧ da Innovation South Greenland/Visit South Greenland. Lääʹdd da Ruõcc Sääʹmteeʹǧǧ toimmu haʹŋǩǩõõzz õhttsažtuâjjtoiʹmmjeeʹjen.

Liâđǥlaž čõõđtem põõšši addrõs: https://www.norden.org/en/publication/indigenous-tourism-european-arctic

Rapoort pâʹjjsõõʹji õʹhtteǩeässmõš posterååʹblǩest: https://matkailu.samediggi.fi/wp-content/uploads/2025/12/EITC25-juliste.pdf