Davvisámegielat rap-artista Áilu Valle ja Lappi universitehta SápmiDem-dutkamušfidnu ovttasbargun lea almmustahttojuvvon single. Davvisámegielat Lohpi deattuha lobi bivdima mearkkašumi buot plánain, mat laktásit Sámi eanangeavaheapmái ja eamiálbmotvuoigatvuođaid ollašuvvamii.

Lohpi -šuoŋa vuosttaseahket lei mihcamárruohta Ohcejohka Šearrá -kulturfestiválas Áilu Valle ja Amoc oktasaš konsearttas.

Šuokŋa, man Áilu Valle lea čállán ja Juan Muteniac lea komponeren, muitala riikkaidgaskasaččat dovddastuvvon FPIC-mekanismmas, mainna viggat dorvvastit eamiálbmogiid vuoigatvuođaid. Oanádus boahtá eaŋgalasgielas (free, prior and informed consent) ja dat mearkkaša eaktodáhtolaš ja ovddalgihtii addojuvvon dihtui vuođđuduvvi miehtama.

FPIC-vuođđojurdaga mielde eamiálbmogiiguin ferte ráđđádallat ja iskat oažžut sis miehtama ovdal ovdamearkka dihte eanangeavahanfidnuid, mat váikkuhit mearkkašahtti vugiin eamiálbmogiid eallimii.

– Mii hálidit bihtá bokte gaskkustit dieđu FPIC-mekanismmas eandalit nuoraide muhto maiddái earáide. Dieđu lasiheami dárbu loktanii oidnosii diimmá čavčča bargobájis, mii dollojuvvui sámenuoraiguin, professor Rauna Kuokkanen muitala.

”Jus mii eat leat miehtan, dis ii leat lohpi.”

Lohpi-singles lea almmustahtton sihke musihkkavideo ja čilgehusvideo, mas Áilu Valle rahpá bihtá duogážiid. Valle muitala iežas dahkan olu duogášbarggu bihtá várás ja čoahkkimastán máŋgii SápmiDem-fidnu jođiheaddji Rauna Kuokkaneniin ja dutkidoavttir Iiris Tuomineniin.

Sániid čállin gáibidii Valle mielde vuđolaš oahpásmuvvama fáddái, dan speadjalastima dáláš dillái ja dasa, maid miehtama bivdin sáhtášii Sámis mearkkašit.

Bihtá álggobealde sániin ihtet gullosii earret eará čuoika, čearret, dápmot, guoika, juovva ja várri.

– Logahalan, mii buot ealli dáppe Sámis lea, dahjege geain buohkain galgá bivdit lobi, ovdal go mii sáhttit ovdánit lohpeproseassas. Bihtá álgu čájeha, man viiddis ja čieŋal min eallima girjáivuohta lea, Valle govvida.

Bihtá guovddáš sealga gullo refreaŋŋas: ”Jus mii eat leat miehtan, dis ii leat lohpi.” Inspirašuvnna Valle lea ožžon dálá dilis, mas FPIC-mekanisma ii váldojuvvo vuhtii dahje dat ii oppa lohkáige leat oahpis.

– Go speadjalastá dan, mii lea duohta dilli dál ja maid FPIC-mekanisma dagašii vejolažžan, oaidná, man dehalaš ja guovddáš reaidu dat livččii Sámis.

Lohpi

Geahčča musihkkavideo: https://youtu.be/H1aeFNuDCF4

Oho! Dát YouTube-siidu ii oidno go it leat dohkkehan márkanfievrridanosiid.Dohkket márkanfievrridanosiid.

Geahča čilgehusvideo: https://youtu.be/_8cwjF4wqsI

Oho! Dát YouTube-siidu ii oidno go it leat dohkkehan márkanfievrridanosiid.Dohkket márkanfievrridanosiid.

Sámi Democratic Engagement in the Energy Transition, SápmiDem (2024–2028)

SápmiDem lea dutkamušfidnu, man NordForsk ruhtada ja Lappi universitehta jođiha, ja mas dutkojuvvo sámiid demokráhtalaš oassálastin davviriikalaš energiijasirdašuvvamis ja ohccojuvvojit konkrehtalaš vuogit vai oassálastinvejolašvuođat buorránit. Fidnus leat mielde ovttasbargoguoimmit Suomas, Norggas, Ruoŧas ja Sámis.

SápmiDem-fidnu neahttasiiddut

Lassedieđut

Rauna Kuokkanen, +358 40 484 4350, rauna.kuokkanen(at)ulapland.fi

Áilu Valle, ailuvalleofficial(at)gmail.com