SÁMIED – Sámi skuvlengažaldagat
Sámi bajásgeassima dutkanjoavku dutká sámepedagogihka ja -skuvlema máŋggabealagit. Dutkamušain deattuhus lea giella- ja kulturdiđolaš oahpahusas, sohkabuolvvaid gaskasaš dieđu ja kultuvrra sirdimis, mánáid ja nuoraid oasálašvuođas, oahppaplánain, oahpaheaddjiskuvlejumis, digitála birrasiin, oahppiid buresbirgemis ja eallináigásaš oahppamis.
Dutkanjoavku suokkardallá earenoamážit dan, mo skuvlejupmi vástida sámiid rivttiide ja dárbbuide, ja mo kultuvrralačča bistevaš ja skuvlejupmi ollašuvvet. Dutkamuš buvttada dieđu maid almmolaččat skuvlenortnegiid ovddideapmi várás.
Dutkanjoavku bargá oassin davviriikalaš ja riikkaidgaskasaš dutkanovttasbarggu. Joavkkus leat dutkit, geat leat iešguđet muttus sin dutkikarrieara ja sin bagadallin lea professor Pigga Keskitalo.
Áššedovdit
-
Pigga Keskitalo
Bajásgeassindiehtagiid dieđagoddi
-
Rauni Äärelä-Vihriälä
Bajásgeassindiehtagiid dieđagoddi
-
Kristiina Jomppanen
-
Maiju Saijets
-
Minka Laiti
Sámi skuvlengažaldagaide laktáseaddji prošeavttat
Fidnus dutket ja ovddidit sámegiela oahpahusa vuođđoskuvllas Davviriikkain. Ruhtadeapmi boahtá Suoma Akatemias.
Fitnu ruovttusiidu: LINCOSY
Fidnu universiteahta dutkandiehtovuođus: LINCOSY – LACRIS
Dutkit:
Pigga Keskitalo, vástideaddji
Inker-Anni Linkola-Aikio, dutkidoavttir
Berit-Ellen Juuso, dutkidoavttir
Marianne Silén, seniordutki
Minka Laiti, plánejeaddji
Áigetávval: 1.9.2023–31.8.2027
Fitnu ruovttusiidu: REBOUND
Fidnu universiteahta dutkandiehtovuođus: REBOUND – Lacris
Dutkit:
Pigga Keskitalo, vástideaddji
Rauni Äärelä-Vihriälä, dutkidoavttir
Áigetávval: 1.10.2023–30.9.2026
Finus leat guovddážis nuoraid oassálastin biodiversitehtii ja dálkkádatnuppástussii laktáseaddji ságastallan ja mearrideapmi. Fidnu jođiha Islándda luonddudieđalaš musea ja Lappi universiteahta lassin partneran lea Arctic Frontiers Norggas. Ruhtadeapmi boahtá Interreg NPA:s.
Fitnu ruovttusiidu: CAP-SHARE
Fidnu universiteahta dutkandiehtovuođus: CAP-SHARE – Lacris
Dutkit:
Pigga Keskitalo, Suoma fitnu jođiheaddji
Rauni Äärelä-Vihriälä, Suoma prošeaktahoavda
Auni Haapala, plánejeaddji
Tuija Vaarala, plánejeaddji
Heikki Tiilikka, prošeaktabargi
Fidnu čiekŋu sámegiela lohkama ja čállima oahppama ja oahpaheami oahppanspealu ovddideapmái. Ruhtadeapmi boahtá Interreg Auroras.
Fitnu ruovttusiidu: Lohkanlihkku – Interreg Aurora
Fidnu universiteahta dutkandiehtovuođus: LOHKANLIHKKU Lacris
Dutkit:
Pigga Keskitalo, prošeaktajođiheaddji
Kristiina Jomppanen, prošeaktahoavda
Petra Kuuva, anárašgiela áššedovdi
Terhi Harju, nuortalašgiela áššedovdi
Ovttasbargoguoimmit: Jyväskylä universiteahtta, Ubmi universiteahtta ja Sámi allaskuvla.
Áigetávval: 1.3.2025–29.2.2028
Professori Mikko Kurimo Aalto universiteahtas jođiha dutkanjoavkku ja professor Keskitalo dutkanjoavku vástida sámegiela áššedovdámušas fitnus. Ruhtadeaddji lea Suoma kulturruhtarádju.
Fitnu ruovttusiidu: Saame AI
Dutkit:
Mikko Kurimo, proješeaktajođiheaddji
Pigga Keskitalo, professor
Kristiina Ojala, nákkosgirjedutki
Yaroslav Getman, nákkosgirjedutki
Riho Grünthal, nákkosgirjebagadalli
Marko Jouste, professor
Áigetávval: 1.4.2025–31.3.2027
MediaRoboLit 65+ lea Suoma Akatemia ruhtadan konsortiofidnu (2023-2027, mearrádus 355063). Dan oassebealit leat Lappi universiteahtta, Jyväskylä universiteahtta ja Tampere universiteahtta. Konsortio ja Lappi universiteahta oassefidnu jođiha Päivi Rasi-Heikkinen. Konsortio eará oassefidnuid jođihit professor Heli Valokivi ja Tampere universiteahtas Harri Siirtola.
Fitnu ruovttusiidu: MediaRoboLit 65+
Dutkit:
Päivi Rasi-Heikkinen, prošeaktajođiheaddji
Heli Valokivi, Jyväskylä universitehta prošeaktajođiheaddji
Harri Siirtola, Tampere universitehta prošeaktajođiheaddji
Áigetávval: 1.9.2023–31.8.2027
Máinnasviessu sámás -fitnu ulbmilin lea jorgalit Tarinatalo-speallooahppanbirrasa sámegielaide, ja fállat mánáide ja nuoraide ovttaveardásaš vejolašvuođaid ovddidit máŋggalohkandáiddu. Fitnu vehkiin sáhttá lasihit sámegielaid digitála oažžunvejolašvuođaid ja nanosmahttit daid eallinfámu ja doarjut sámekultuvrra ja giellaservošiid ovdáneami.
Fitnu jođiha FT Outi Kallionpää (Lappi universiteahtta). Prošeavttas leat mielde maid professor Pigga Keskitalo (Lappi universiteahtta), Oulu universiteahta INTERACT- ja OASIS-dutkanjoavkkut sihke Oulu ámmátskuvlla spealloovddidanossodat.
Máinnasviessu sámás -fitnu ruovttusiidu: Máinnasviessu johtá Sápmái
Áigetávval: 24.4.2025–31.12.2026
Fidnu ovddida davviriikalaš fierpmádathuksema universitehtain, mat barget sámegiela oahpahusain gávpotguovlluin. Fidnu ruhtadeapmi boahtá Nordplus bokte. Fidnu nogai 8/2025.
Fitnu ruovttusiidu: HEI-SAMI
Fidnu universiteahta dutkandiehtovuođus: HEI-SAMI Lacris
Dutkit: Pigga Keskitalo (PI)
Ovttasbargoguoimmit:
Torjer Olsen ja Lene Antonsen, UiT-Norgga arktalaš universiteahtta
Christina Storm Mienna ja Christer Stoor, Ubmi universiteahtta
Ilona Kivinen, Helssega universiteahtta
Áigetávval: 1.8.2023–1.8.2025
Ođđasat
3.11.2026
Lappi universitehta bajásgeassindiehtagiid professor Pigga Keskitalo lea bovdejuvvon doallat keynote-logaldallama čihččet Saami Linguistic Symposiumis (SAALS 7) Nord universitehtas Budejjus Norggas 4.-5.11.2026. Symposia váldotemán lea sámegielaid ealáskahttin ja oahpahus.
Keskitalo ovdanbuktin ”Voices from Five Sámi Languages: Co-developing Sámi Teaching in Nordic Primary Education” vuođđuduvvá LINCOSY-fidnui. Dutkamuš čohkke oktii oahppiid, fuolaheaddjiid, oahpaheaddjiid ja skuvlahoavddaid geahččanguovlluid viđa sámegiela oahpahusa birra davviriikkalaš skuvllain.
Ovdanbuktin guorahallá, mo gielladiđolaš oahpahus sáhttá vástidit oahppiid iešguđetlágan giellamáhtuide, gielalaš duogážiidda ja vejolašvuođaide geavahit sámegiela. Fuomášupmi giddejuvvo maid skuvlahoavddaid doarjaga dárbbuide, oahpahusresurssaide ja oahppomateriálaide.
Guovddáš diehtun lea dárbu ovdánahttit oahpahusa servošis ja juohke gielaservoša dili vuođul. Ulbmilin leat geabbilis ja bistevaš čovdosat, mat dorjot sámegielaid oahppama, geavaheami ja sirdašumi buolvvas nubbái.
Keynote-logaldallan lea duorastaga 5.11.2026 dmu 10.15-11.15 Norgga áigge.