TemaNord-ráiddu raporta Indigenous tourism in the European Arctic – Reclaiming pasts and strengthening futures čiekŋu eamiálbmotmátkeealáhussii Eurohpa árktalaš guovllus. Dat ovdanbuktá buriid geavadiid, ođđa lahkonanvugiid ja lassin vejolašvuođaid ja hástalusaid. Vai mátkeealáhus lea suvdil, dat eaktuda, ahte eamiálbmogiid kultuvrraide láhččojuvvo sadji gildát iežaset eavttuid vuođul.

Indigenous tourism in the European Arctic – Reclaiming pasts and strengthening futures – raporta ovdanbuktá njeallje nuppiidasaset laktáseaddji temá, mat leat guovddážis ovddidan ja nannen dihtii eamiálbmotmátkeealáhusa. Temát leat eamiálbmotmátkeealáhusa oktavuohta báikái ja eatnamii, máinnasteapmi guovddáš oassin dekolonisašuvnnas, sertifiseremat ja gálvomearkkat iešmearridanrievtti ja fitnodatdoaimma ovddideami reaidun ja lassin ovttasbargu ja servoša searvadeapmi vealtameahttun lávkin beassan dihtii ovddosguvlui.

– Mii guorrasit raportta loahppabohtosii: suvdilis mátkeealáhus eaktuda, ahte eamiálbmogiid kultuvrraide láhččojuvvo sadji, vai dat sáhttet gildát iežaset eavttuid vuođul. Raporta lea ávkkálaš min mátkeealáhusfitnuide, muitala Silje Karine Muotka, Norgga sámedikki ságajođiheaddji.

Raporttas suokkardallet maiddái daid vejolašvuođaid, maid duoji, dáidaga ja hábmema ovttastahttin mátkeealáhussii sáhttá fállat.

Dasa lassin dat addá doarjaga mátkeealáhusa ulbmilorganisašuvnnaid ja fitnodatdoalliid suvdilis fitnodatdoaibmačovdosiid ovddideapmái ja veahkeha politihkalaš mearrideaddjiid ovddidit eamiálbmotmátkeealáhusa gildáma árktalaš guovllus.

– Raporta doarju Davviriikalaš árktalaš prográmma mihttomeari: dat ovddida báikkálaš fitnodatdoaibmavejolašvuođaid ovddideami ja suvdilis ekonomiijastuorruma árktalaš guovllus. Mii movtta vuordit barggu ovdáneami, muitala Susanne Andreasen, Ruonáeatnama Davviriikalaš instituhta (NAPA), jođiheaddji.

Árktalaš ovttasbargu

Raporta čoahkkáigeassá Suomas Anáris miessemánus 2025 dollojuvvon Eurohpa eamiálbmotmátkeealáhuskonferánsa EITC 2025 váldofáttáid ja loahppabohtosiid. EITC 2025 lei vuosttamuš eamiálbmotmátkeealáhusa konferánsa Eurohpas. Dan lágidedje ovttas World Indigenous Tourism Alliance, Sámediggi ja Lappi universitehta.

Raporta ráhkaduvvui ovttas eamiálbmotmátkeealáhussuorggi doaibmiiguin Suvdilis eamiálbmotmátkeealáhus Davviriikkaid árktalaš guovlluin -fitnus. Fidnu lasihii árktalaš guovllu oktasaš máhtu ja jođálmahtii suvdilis eamiálbmotmátkeealáhusa nannemiin fierpmádagaid ja ovttasbarggu, ja dan ruhtadii Davviriikkaid Ministtarráđi Árktalaš ovttasbargoprográmma. Fitnu ovttasbargoguoimmit ledje Lappi universitehta, Ubmi universitehta, Norgga árktalaš universitehta UiT, Aalborg universitehta, Norgga Sámediggi ja ja Innovation South Greenland/Visit South Greenland. Suoma ja Ruoŧa Sámedikkit ledje fitnu ovttasbargoguoimmit.

Elektrovnnalaš publikašuvnna bissovaš čujuhus: https://www.norden.org/en/publication/indigenous-tourism-european-arctic

Raportta váldočuoggáid čoahkkáigeassu plakáhta hámis: https://matkailu.samediggi.fi/wp-content/uploads/2025/12/EITC25-juliste.pdf